Dossier Jablanica

Bosnische idealen: broos maar hoopgevend - Succesvolle workshop D66 Almere bij zusterpartij in Bosnië-Herzegovina
In het kader van een al langer lopende en unieke samenwerking was een delegatie van D66 Almere deze week een aantal dagen op bezoek bij de liberaal-democratische partij LDS in Jablanica, een stadje nabij Sarajevo in Bosnië-Herzegovina. Ter voorbereiding op vrije gemeenteraadsverkiezingen organiseerden de Almeerse bezoekers een workshop voor de veelal jonge LDS-ers. Thema van de workshop: het plannen en organiseren van een politieke verkiezingscampagne. Ook werd verder gesproken over plannen voor de bouw van twintig nieuwe woningen in Jablanica. 4 dec 2003 Lees verder »

Dobre
Dobre, het enige woord dat wij uit het Bosnisch echt kennen. Het is goed zo...
Maar is het wel goed? Met groot enthousiasme hebben we geprobeerd die dertig voetballertjes en hun begeleiders een mooie week te bezorgen. We, dat zijn een aantal D66-ers uit Almere. 12 aug 2003 Lees verder »

Turbina C wint de Challence Cup!
Vandaag een heerlijke voetbaldag. Helaas werd het D team in de halve finale uitgeschakeld door het sterke Quick Boys. De jongens van de C1 wisten achtereen volgens te winnen van een Pools, Hongaars en Zweeds team. Hoed af voor Turbina en vanavond om 20:00 uur de prijsuitreiking op de Grote Markt! Ook de ontvangst op het complex van Buitenboys was hartverwarmend. Turbina heeft inmiddels al heel wat supporters in Almere. Klik hier voor een foto impressie » 25 jul 2003

Holland Cup 3e dag Turbina
Verslag van de derde dag in Almere tijdens de Holland Cup. 24 jul 2003 Lees verder »

Jonge voetballers uit Jablanica vermaken zich uitstekend in Almere
Verslag van de eerste echte dag in Almere tijdens de Holland Cup. Met foto's. Het gaat nu echt beginnen! Dankzij de gastvrijheid en begeleiding van D66 Almere genieten de jongelui zeer. 23 jul 2003 Lees verder »

De voetballers van de FC Turbina uit Jablanica gearriveerd
Het voetbaltoernooi Holland Cup start morgen. Vandaag arriveerden de voetballers uit Jablanica, de stad waarmee Almere via vooral D66 Almere zulke goede banden heeft, met als gevolg dat de jonge voetballers van Turbina worden gesponsord en begeleid door D66 Almere. 21 jul 2003 Lees verder »

Jablanica
D66 Almere heeft al jaren dankzij het goede werk van Margriet de Jong en Gretha Boom een tweelingrelatie met de PDS in de Bosnische stad Jablanica. Midden in de winter ging een uitgebreide delegatie uit Almere erheen om onder andere over woningbouwprojecten te praten. Het interessante uitvoerige verslag van de hand van Jan Lems geeft een goed beeld van de situatie. Lees verder

Oudere documenten in verschillende talen:

Nederlandstalig
Goodbye Sarajevo
Bezoek partijgenoten LDS uit Jablanica aan Almere
D66/LDS party-twinning project Almere-Jablanica (Bosnië-Herzegovina)
Kort verslag bezoek Jablanica 1 februari 2003

Kroatisch
Memorandum Orazumijevanju Između 2001
Memorandum Orazumijevanju Između 2003
Rapport 1 feb 2003

Engels
Report on ELPG Mandate holders seminars in Sarajevo 17-19 November 2000
Report Party-Twnning Project: LDS-Jablanica and D66-Almere
Report Twinning-visit Jablanica, Hercegovina in Bosnia-Hercegovina
Report Twinning-visit LDS Jablanica (Bosnia-Hercegovina) to Almere
Memorandum Of Understanding 2001
Memorandum Of Understanding 2003
Short report of visit to Jablanica 1 February 2003


Bosnische idealen: broos maar hoopgevend - Succesvolle workshop D66 Almere bij zusterpartij in Bosnië-Herzegovina

In het kader van een al langer lopende en unieke samenwerking was een delegatie van D66 Almere deze week een aantal dagen op bezoek bij de liberaal-democratische partij LDS in Jablanica, een stadje nabij Sarajevo in Bosnië-Herzegovina. Ter voorbereiding op vrije gemeenteraadsverkiezingen organiseerden de Almeerse bezoekers een workshop voor de veelal jonge LDS-ers. Thema van de workshop: het plannen en organiseren van een politieke verkiezingscampagne. Ook werd verder gesproken over plannen voor de bouw van twintig nieuwe woningen in Jablanica.

Op vrijdagavond werd de delegatie van D66 Almere officieel en zeer hartelijk ontvangen door partijleden van de Liberalno Demokratska Stranka, net als D66 Almere een lokale afdeling van een landelijke sociaal-liberale partij. Ook de burgemeester van Jablanica was aanwezig, en bood delegatieleider Jan Lems een schilderij aan van een plaatselijk oorlogsmonument. Op gebruikelijk Bosnische wijze werden over en weer diverse toespraken gehouden, waarna gezamenlijk werd gegeten in een lokaal restaurant.

Op zaterdagochtend splitste de delegatie zich op. Arjan Dokman, bestuurslid en campagne-coördinator van D66 Almere, maakte een begin met de campagne-workshop. Daarin werd hij ondersteund door Dick Ross, D66-fractievoorzitter in de gemeente Overbetuwe en voor deze gelegenheid toegevoegd aan het Almeerse team. Zestien LDS-leden, veelal jong en afkomstig uit de hele regio, wisselden hun beperkte campagne-ervaringen met elkaar en snoven gretig de Nederlandse kennis van politieke communicatie op. De deelnemers waren duidelijk niet gewend aan de interactieve werkwijze in de workshop, maar kregen hier gaandeweg steeds meer plezier in. Enthousiast presenteerden ze elkaar hun ideeën voor mogelijke campagne-activiteiten, en keken ze naar de vele campagne-materialen en foto's die uit Almere waren meegenomen.

Intussen waren Jan Lems, commissielid van D66 Almere, en Jan Wachtmeester, directiesecretaris van woningbouwvereniging Groene Stad, met lokale betrokkenen in gesprek over mogelijkheden voor de bouw van een twintigtal apartementen in Jablanica. Dit zogenaamde housing project is eerder dit jaar gestart en heeft tot doel de nieuwe woningen met expertise, financiering en ondersteuning vanuit Almere te realiseren. Net als in heel Bosnië, waar na de oorlog circa 1,5 miljoen "displaced persons" van hun huis en haard verdreven zijn, is ook in Jablanica veel behoefte aan woonruimte. De feitelijke invulling van het housing project, waarvoor diverse juridische en financieel-technische uitdagingen moeten worden overwonnen, is door de besprekingen dit weekend wederom een duidelijke stap dichterbij gekomen. 4 dec 2003

Naar boven E-mail link


Dobre

Dobre, het enige woord dat wij (Jan Lems en Wim Boer) uit het Bosnisch echt kennen. Het is goed zo...
Maar is het wel goed? Met groot enthousiasme hebben we geprobeerd die dertig voetballertjes en hun begeleiders een mooie week te bezorgen. We, dat zijn een aantal D66-ers uit Almere.
Eigenlijk hebben ze die week zelf het meeste kleur gegeven door de Challenge-Cup te winnen in de categorie C1.
Maar toch...

Die kleine verhalen van de coach en de begeleiders. Het was een groep van dertig kinderen waarvan de meeste nog nooit zoiets hadden gezien als Six Flags. Maar wel een of beide ouder(s) was verloren.
Dan begrijp je ineens wat wordt bedoeld met "je kunt een kind uit de oorlog halen, maar niet de oorlog uit een kind".

We hebben met elkaar een geweldige week gehad. Het begeleiden van kinderen die sportief bezig zijn en daar van genieten, is een prachtige klus. Het ervaren dat wij, Almeerse democraten, daar alles voor over willen hebben, is dat ook. Het valt de eerste keer niet mee om op te staan om 5:00 uur omdat er toch iemand van ons voor het ontbijt moet zorgen. Maar om 9:00 uur, als de bus vertrekt (met ons er in), ben je ineens één van hen.

De band die je dan opbouwt met de begeleiders is groots. Vooral als je wordt geconfronteerd met verhalen over hun verleden. Zij hebben een oorlog meegemaakt. Niet zoals wij als dienstplichtigen, maar als strijders in een echte oorlog. Het gaat dus niet alleen over kinderen met een zeer triest verleden maar het geldt ook voor de volwassenen...

Het was een mooie week. Met kleine probleempjes (wat eten kinderen uit een ons toch niet zo bekende cultuur), met grote successen, zowel voor D66 (het werd voortdurend genoemd!) als voor onze jongens uit Jablanica. Maar vooral omdat het weer eens aangaf dat het vooral gaat om de kleine dingen van het leven.

Voor mensen die zich met politiek bezig houden omdat ze oprecht wat willen maken van deze wereld is zo'n ervaring meer dan geweldig. En het zorgt er voor dat je weer weet waarom je het doet. Omdat wij, gezegend met gezond verstand en het vermogen de details te zien, net dat beetje meer aan de wereld te melden hebben dan zij die het als vanzelfsprekend aannemen.

Wij zijn er trots op D66-ers te zijn. Wij houden van 'onze jongens' uit Jablanica. Maar vooral houden we van de mensen om ons heen. Voetballend, zuchtend, steunend, mopperend, en ga zo maar door. Maar vooral mensen met een eigen verhaal, hun eigen zorgen en hun eigen successen.

Jan Lems
Wim Boer
12 aug 2003

Naar boven E-mail link


Holland Cup 3e dag Turbina

Verslag van de derde dag in Almere tijdens de Holland Cup. Klik hier voor een foto impressie

3e dag Turbina

Eindelijk voetbal.

De spanning stijgt als we wegrijden van het KvL. Het toernooi gaat nu echt beginnen. Eerst brengen we de C naar Bok de Korver en vervolgens gaan we met de D naar de Marken. Via de telefoon horen we van de 1e overwinning van de C. Atletico Padua moet er met 1-0 aan geloven. De D verliest dan kansloos van Omniworld. De trainer is vanwege de "prof trucs" van Omniworld in alle staten. Veel hang en trekwerk en een scheidsrechter die niet wakker is. Rugby! Daarna met de teams heen en weer om elkaar te kunnen aanmoedigen. De C speelt met 0-0 gelijk tegen grote Noorse kerels en D boekt met 2-0 een eerste overwinning op een Tsjechisch team. Iedereen gaat tevreden richting KVL. De dokter wil dat de teams rust krijgen. Gelukkig weten we hem over te halen dat de teams nog even naar de Coca Cola beachparty mogen.
'Burgemeester' Dune In het begin van de avond is er een ontvangst voor de teamleiders namens het Gemeente bestuur en de Holland Cup organisatie. Wim Faber heeft volop aandacht voor onze vrienden en krijgt de uitnodiging om met een delegatie van de raad op bezoek te komen. Ook zijn er wat cadeaus vanuit Jablanica. Wim spreekt af dat hij al deze zaken met de raad en Jan Lems mij gaat regelen. Dat gaan we dan ook doen!
De Bosnische delegatie is onder de indruk zeker nadat Wim mij vraagt om te controleren of het Ambtsketen goed zit. Dune wordt even later voor heel even Burgemeester. Kortom de stemming zit er goed in.

Morgen gaat het programma verder en weten we aan het einde van de dag wat het wordt. Challenge Cup of Holland Cup.

De speeltijden:
Bok de Korver C: 11.00 en 16.00 uur
De Marken D: 10.00 en 13.00 uur.
Bijzonderheden:
Margriet, Wim en Doetie zijn heeeel goed in het maken van omeletten bij het ontbijt.
Doetie gaat solliciteren als opvolger van Foppe de Haan bij Heereveen.
Er komen steeds meer Bosnische Nederlanders naar de wedstijden kijken.

Klik hier voor een foto impressie 24 jul 2003

Naar boven E-mail link


Jonge voetballers uit Jablanica vermaken zich uitstekend in Almere

Verslag van de eerste echte dag in Almere tijdens de Holland Cup. Het gaat nu echt beginnen! Dankzij de gastvrijheid en begeleiding van D66 Almere genieten de jongelui zeer.

Turbina 2e dag

Training op het Lavaveld Trainers blijven trainers. Op Buitenboys kon er alleen op het Lavaveld worden getraind. Voetballers willen gras voelen. Na overleg met de collega's van het Eksternest is er getraind op het manifestatieveld op de Kemphaan. Perfect. De eerste optie van Turbina was het veld met de schapen er op. Dat leek ons niet verstandig. Direct na de training is er koers gezet naar Six Flags. Dit was een fantastische ervaring voor alle deelnemers. De afdeling is Mark Meijer zeer erkentelijk dat hij de begeleiding binnen het park en op alle martelwerktuigen op zich heeft genomen. Dat levert hem bij de komende verkiezingen een stevige plaats op. Na de warme maaltijd, de openings ceremonie. Het was een zeer prettige ervaring waarbij er aan Bosnische zijde bij Dune de tranen vloeide. Het is ook een wonderlijk gebeuren. In februari het eerste contact met Turbina en het is gelukt! Morgen gaan ze in Almere voetballen.
De jongens en hun trainer gingen na de opening naar het KvL. De rest van het gezelschap heeft in Anno nog even het glas geheven. Rond 22:30 uur werd het weer stil. Nu nog even de foto's mailen naar de burgemeester van Jablanica en morgen begint de dag met een ontbijt op het KvK. Om 10:00 uur de eerste wedstrijd op Bok de Korver.

Klik hier voor een foto impressie 23 jul 2003

Naar boven E-mail link


De voetballers van de FC Turbina uit Jablanica gearriveerd

Onze Bosnische vrienden waren vandaag onverwacht vroeg in Almere. Om 08:00 ging de telefoon. We zijn er! Met wat improviseren kon de grote delegatie direct inchecken op het kindervakantieland.
Turbina heeft haar zaken goed voor elkaar, er is zelfs een dokter mee! Ook de Gemeenteraad van Jablanica is goed vertegenwoordigt. Een lid van de LDS (onze eigen Dune), een lid van de Sociaal Democraten en een lid van de Nationalistische Partij. Een enthousiast gezelschap wat goed wil scoren op het Holland Cup Toernooi.
Tijdens de lunch is Omroep Flevoland aanwezig geweest en ook zijn er foto's gemaakt door onze lokale pers. Na de incheck op het Holland Cup Centrum en de lunch, is het gezelschap, rond drie uur vertrokken naar Amsterdam. Hier wordt een grachtentocht gedaan. De eerste kookploeg is druk bezig om de maaltijd te bereiden.
Vanavond is er even rust en morgen wordt er om 10:00 uur getraind bij SC Buitenboys en aansluitend gaan we naar Six Flags in Dronten. Om 19:00 uur begint de openingsceremonie in stad. Willen jullie het toernooi volgen: alle informatie is te vinden op de web site van de Holland Cup. Turbina C1 speelt woensdag op Bok de Korver, de D1 op de Marken.

Klik hier voor een foto impressie 21 jul 2003

Naar boven E-mail link


Jablanica - Dagboek Bosnië (31 jan t/m 3 feb 2003)

Aanleiding

De Almeerse afdeling van D66 heeft een twinning relatie met haar zusterpartij LDS in Jablanica. Jablanica ligt 75 km van Serajevo aan de weg naar Mostar en heeft ruim 10.000 inwoners. Inmiddels hebben er over en weer een aantal scholingsbezoeken plaatsgevonden Uit deze contacten is het idee ontstaan om -los van partijpolitiek samen te werken aan het probleem van huisvesting in deze gemeente. Dit initiatief wordt mede ondersteunt door de VVD en de ELDR-fractie in het Europees parlement.
De problemen in Bosnië-Herzegovina rond de woningmarkt zijn nog steeds bijzonder groot. Displaced persons (vluchtelingen die in elkaars woningen zijn gehuisvest) oorlogsschade en onduidelijkheid over de eigendomsrechten van grond zijn hiervan enkele voorbeelden.
Vele vooral jonge gezinnen zijn vaak noodgedwongen gehuisvest bij ouders of anderen. Vanwege het gebrek aan perspectief verlaten jonge, vaak goed opgeleide jongen mensen, Jablanica, de regio of het land. Voor Jablanica en Bosnië leidt dit tot een sociale en economische ramp.
Het project 'werken aan wonen in Jablanica' is er op gericht woningen te realiseren met behulp van verschillende organisaties en private partijen. Via een nieuw te ontwikkelen concept proberen alle betrokken partijen d.m.v een woningbouw project een bijdrage te leveren aan het oplossen van enkele belangrijke sociale en economische problemen in Jablanica.

Het concept in vogelvlucht

Het oprichten van een rechtspersoon naar model van een woningcorporatie (community based organisation, CBO) welke de verschillende belanghebbenden samenbrengt en een stevig fundament gaat vormen om daadwerkelijk woningen te gaan ontwikkelen. Een rechtspersoon wat past binnen het ingewikkelde juridische systeem en waarin participanten, overheid, bedrijfsleven en financiers in gezamenlijkheid komen tot een duurzame en solide constructie.

Voorwaarden

  • Een duurzaam financieel systeem, waarbij op basis van de combinatie van goedkope en commerciële leningen, via de rechtspersoon de aankoop van de grond en de bouw kunnen worden gefinancierd.
  • De participatie en (financiële) inbreng van toekomstige bewoners.
  • De vorming van een fonds ter overbrugging van de bouw en het daadwerkelijk moment dat de eigenaar de financiering gaat overnemen. In Bosnië kan een eigenaar pas een hypotheek krijgen als de woning opgeleverd is.
  • Vanaf het eerste moment aandacht voor het latere onderhoud van de huizen.
  • Het starten van een pilot voor 20 appartementen in Jablanica.
  • Medewerking van alle overheden en bedrijfsleven.

Doel voor 2003

  • het komen tot de oprichting van de rechtspersoon, fondsvorming en start van de pilot.

Bijkomend thema

Een uitwisseling op het gebied van jeugd en sport. Hierbij wordt er concreet aangewerkt om 2 voetbalteams uit Jablanica in juli 2003 te laten meedoen aan de Holland Cup in Almere. Informatie verkrijgen over het functioneren van de jeugdzorg in Bosnië.

Deelnemers

Margriet de Jong (D66 internationaal), Jan de Vletter (Woningbouw vereniging Groene Stad Almere), Henk Smeeman (VVD Almere en oud-wethouder), Jan Lems (D66 Almere).

31 januari

Rond 09.30 uur verzamelen we op Schiphol, gelukkig is ook Margriet aanwezig. Ze zat vast op Heathrow en is met een eerste vlucht toch naar Schiphol kunnen vliegen. Gretha Boom, samen met Margriet initiator van het project, is helaas afwezig door ziekte. We zijn vooral blij, omdat Margriet de enige deelnemer is met Bosnië ervaring.
Na vertraging in Amsterdam en een, daardoor krappe, overstap in Wenen arriveren we 's middags rond 15.30 uur op Serajevo Airport. We worden opgehaald door Adnan Huskic, hij fungeert als een soort kwartiermaker en is in dienst van de Friedrich Naumann stichting. Deze door de Duitse FDP gefinancierde stichting ondersteunt verschillende liberale initiatieven op de Balkan en Rusland. Adnan coördineert veel praktische zaken en heeft ons al eerder wegwijs gemaakt.
Onderweg naar het hotel wordt je direct geconfronteerd met het verleden. Bouwvallige flats, met de kogelgaten er nog in, bepalen het beeld. Je herkent ineens beelden van 11 jaar terug, we rijden over 'sneapers alley', het geeft een vreemd gevoel.
Het hotel ligt aan de rand van de oude stad en heeft een fraai uitzicht over de licht besneeuwde stad. Er is even tijd om in te checken, even de benen te strekken en daarna overleg met Adnan over het programma, de kennismaking met onze gids en een eerste etentje in de oude stad. De oude stad maakt indruk, veel moskeen en winkeltjes. Het lijkt dat hier 'oost en west' elkaar ontmoeten. Ook het historisch besef is aanwezig. Hier werd immers Aartshertog Frans Ferdinand vermoord en brak de eerste wereldoorlog uit.
De gastvrijheid, het eten en de eerste indrukken zijn prima. Onze tolk Alema Kulenovic voegt zich moeiteloos in het gezelschap en is met haar kennis een zeer waardevolle gast aan tafel. Zij was ook al betrokken bij eerdere bezoeken.

1 februari

Na rond 06.30 wakker te zijn geworden door de oproep vanuit de moskee voor het ochtend gebed, staat na het ontbijt om 08.00 uur een busje klaar om ons naar Jablanica te brengen.
Dune Ciclic onze gastheer, raadslid LDS en voorzitter van de Gemeenteraad in Jablanica, heeft al diverse keren aan de telefoon gehangen, we rijden over een smalle inmiddels besneeuwde weg door een in eerste instantie wat grauwe omgeving. Na het passeren van een bergpas, verdwijnt de sneeuw en arriveren we rond 09.45 uur met een waterig zonnetje in Jablanica. De omgeving ziet er fraai uit. Bergen en een groot stuwmeer. Voor het hotel staat men ons op te wachten en worden we allerhartelijkst ontvangen. Alles wordt voor ons gedragen en we krijgen 15 minuten om ons te installeren. Het hotel is typisch Oost Europees jaren 70. Hoge plafonds en in post communistische 'licht vervallen' staat.
Om 10 uur start onze conferentie. Alles is heel goed voorbereid en ook blijkt de burgemeester aanwezig. Waarom een aantal van de deelnemers met de jas aanzit wordt snels duidelijk. Het is steenkoud en de ruimte wordt verwarmt via een straalkachel.
De conferentie begint met een aantal toespraken en daarna veel nadere uitleg over de werkwijze van een CBO. Naast de uitleg zijn er ook vragen van toekomstige participanten en de aanwezige werkgevers. Het is zeer verheugend dat alle belangrijke sleutelfiguren aanwezig zijn en men zelf ook een hele goede voorbereiding heeft gedaan. Jablanica lijkt graag te willen.

Na de lunch ga ik zelf met Henk op bezoek bij de plaatselijke voetbal vereniging FK Turbina. Als tolk hebben we Nenad bij ons. Hij is samen met Dune al een keer in Almere geweest en spreekt redelijk Engels. Bij Turbina worden we ontvangen in het (ijskoude) kantoor van voorzitter. Samen met twee andere bestuursleden praten we over de problemen die zij na de oorlog hebben ondervonden en hoe zij nu functioneren. De gemeente is de grootste financier van de club. De leden moeten betalen voor hun spelerspas.
Ze hebben ruim 200 leden en zijn er trots op dat een oud clublid nu bij Bayern München speelt. Ze beschikken over een speelveld en een trainingsveld. In het gesprek wordt het duidelijk dat ook hier de voetbalvereniging een belangrijke rol speelt in de opvang van jeugd. Naast het voetbal is er niets te doen.
Hoge werkloosheid (60%) en weinig perspectief maakt dat de criminaliteit stijgt, het drugsgebruik toeneemt en de jeugd weg trekt. Dat het stimuleren van economische bedrijvigheid in Jablanica voor hen van levensbelang is, behoeft geen nadere uitleg.
Turbina wil graag naar Almere komen en stelt zich hierbij zeker niet afhankelijk op.
Ze willen zelf de reis betalen. We maken vervolgens een aantal praktische vervolg afspraken en voegen ons weer bij het andere gezelschap.
De conferentie is afgelopen en rond 16.00 uur schuiven wij aan in het nieuwe lokale kantoor van de LDS. Deze kleine ruimte, onder een haveloze flat, geeft de mogelijkheid om activiteiten beter te coördineren en gezicht te geven aan de LDS. Hier wordt de verlengde samenwerkingsovereenkomst tussen de LDS en D66 Almere getekend. Na de borrel krijgen we nog heel kort de tijd voor een korte wandeling door Jablanica en blijkt er voor het eten nog een overleg te zijn met Dune en de burgemeester. Hierbij worden de afspraken nog even op rij gezet en de agenda gemaakt voor de vervolg conferentie medio april. Hierin zullen er dan 'spijkers met koppen' moeten worden geslagen en zou het moeten komen tot de oprichting van de CBO. Almere gaat aan de slag voor fondsen, Jablanica gaat aan de slag voor de juridische vormgeving van de CBO en de benodigde vergunningen en eigendomsrechten van de beoogde bouwgrond. Ook op niveau van de Kanton (Provincie) en mogelijk de federatie zal men groen licht moeten krijgen.
De avond wordt in een lokaal restaurant afgesloten met een 'schaap aan het spit' en nog een aantal toespraken. Als blijk van waardering zijn de kosten voor rekening van de burgemeester. Voldaan zoekt ons gezelschap rond middernacht de ijskoude kamers op.

2 februari

Na het ontbijt (in onverwacht gezelschap van een 50 Franse SFOR militairen) vertrekken we weer richting Serajevo. Ons gezelschap splitst zich. Henk en Jan vliegen terug naar huis. Margriet en ik blijven nog 2 dagen. Het wordt steeds kouder. We splitsen ons nog verder.
Ik krijg de gelegenheid om, met chauffeur, de omgeving te verkennen. Ik wil graag de bergen in. Igman (berg) was het symbool bij de verdediging van Serajevo. Deze berg was en is de toegangspoort tot Serajevo Mijn chauffeur was er twee jaar gelegerd en wist te melden dat er 20.000 Serven zijn gesneuveld. Onder het gebouw waar hij normaal werkt, TV en Radio Bosnië, liggen 15.000 Bosniërs begraven. Op de berg vinden we ook de Olympische schans. Er is wederom sneeuw en een aparte ervaring. Naast de aanwezige ruïnes is er weer het nodige opgebouwd. Ik ben blij dit gezien te hebben. Tijdens mijn wandeling word ik regelmatig aangestaard, later hoor ik waarom. Ik lijk erg Amerikaans! Op de terugweg naar Serajevo informeer ik op het vliegveld of het mogelijk is een dag eerder te vertrekken.
Gelukkig kan het. De weerverwachting is -15 C. Dat vinden we wel erg koud. Ik laat mij in de oude stad afzetten om nog wat plaatjes te kunnen schieten. Tijdens ons afsluitende etentje besluit ik om de volgende keer weer mee te gaan. Het land heeft mij inmiddels geraakt.

3 februari

Een vroeg ontbijt en snel naar de Nederlandse ambassade. De ambassade secretaris waarmee we de afspraak hebben, is zeer belangstellend over de voortgang en zegt ook alle medewerking vanuit de ambassade toe. Ook rondom het voetbal initiatief is men zeer behulpzaam. Er worden concrete afspreken gemaakt over de te volgen procedures.
Het hoofd van de afdeling visa laat doorschemeren dat wij in de aanvraag vooral de humanitaire gronden moeten onderstrepen. Dan zal zij de ambassadeur voorstellen om de visa gratis te verstrekken. Normaal koste een visum € 50,- p.p. Ook kan een afvaardiging van Turbina de visa aanvragen. Normaal kan dit allen door middel van het daadwerkelijk zelf verschijnen. Nu volstaat een namenlijst en een toestemmingsbrief van de ouders.

Met de secretaris praat ik over jeugdzorg. Het is mij inmiddels duidelijk dat er geen algemeen beleid is en dat de verschillende bevolkingsgroepen zelf wat aanrommelen. In Serajevo is een 'kinderdorf' voor oorlogswezen. Dit wordt met Duits geld gefinancierd. De ambassade geeft aan dat er vooral op het platteland schrijnende situaties bestaan. Naast de weeskinderen is er ook een grote groep gehandicapten waar geen zorg voor is.
Ik doe ter plekke het aanbod om vanuit mijn werk iets te willen ondersteunen. Het gaat hierbij niet alleen om geld, maar vooral ook om het stimuleren van het eigen probleem oplossend vermogen van mensen. Ze moeten het straks weer zelf gaan doen.
De ambassade gaat op zoek naar mogelijke projecten en we houden via e-mail contact.
In april zou ik dan een eerste contact kunnen leggen.

Bosnië heeft het moeilijk, eigenlijk bestaat het land nog steeds niet. De verschillende bevolkingsgroepen (Bosnakken, Serven en Kroaten) laten zich in de federatie vertegenwoordigen door deelregeringen. Er is geen eigen identiteit als Bosnier.
De inwoners worden mede hierdoor steeds opnieuw gedwongen om te denken in temen van etniciteit. De economie is in grote mate afhankelijk van EU gelden en de aanwezigheid van de SFOR troepen. Als het VN mandaat afloopt, verslechtert ook de economische situatie.
Het inkomen is nu € 200,- per hoofd van de bevolking en daarmee is Bosnië ver weggezakt t.o.v. ander landen. Ze bevindt zich nu op het niveau van Moldavië, wat op dit moment de armste regio in Europa is. Het is duidelijk dat een verder verslechtering van deze situatie ook het wankele evenwicht in de regio in gevaar brengt.

Na het gesprek op de ambassade, nog een afsluitend gesprek op het kantoor van Adnan en in vliegende vaart naar het vliegveld. Om 21.30 uur ben ik weer in Almere. Een bijzondere ervaring rijker.

Jan Lems
Naar boven